Dit interview werd afgenomen door VMx, de beroepsvereniging van milieuprofessionals in Vlaanderen, die professionele ondersteuning, kennisdeling, netwerking en bijscholing biedt aan milieucoördinatoren, MER-deskundigen en andere milieu-experts in diverse sectoren. Het werd gepubliceerd in het Jaarboek voor milieuprofessionals 2026.
Een tuinstraat die tot hevige reacties leidt. Een milieuproject dat op sociale media verkeerd begrepen wordt. Een dossier dat technisch klopt, maar niemand overtuigt. Hoe zorg je er als milieuprofessional voor dat jouw verhaal helder en geloofwaardig overkomt zonder belerend te klinken, en met ruimte voor dialoog?
Communicatie-expert Delphine Van Belleghem werkt dagelijks voor lokale besturen, verenigingen en overheden. In dit gesprek deelt ze concrete tips over hoe je moeilijke thema’s toegankelijk maakt, hoe je weerstand ombuigt in gesprek, en waarom communicatie geen sluitstuk mag zijn van een project.
Van NGO tot lokale besturen: communicatie met impact
Delphine Van Belleghem is communicatieconsultant, met een specialisatie in sociale media en digitale communicatie voor non-profits en overheden. Ze schreef de Sh*tstorm survival guide – een boek over omgaan met lastige reacties op sociale media. “Ik heb sociologie en ontwikkelingssamenwerking gestudeerd, en begon in een NGO als communicatiemedewerker. Daarna ben ik me verder gaan verdiepen in digitale communicatie.”
Sinds 2018 werkt ze als zelfstandige voor diverse organisaties. “Tegenwoordig werk ik vaak met lokale besturen. En daar moet regelmatig gecommuniceerd worden over milieu- of duurzaamheidsaspecten van projecten.” Het zijn projecten die soms gevoelig liggen bij burgers, zeker wanneer verandering zichtbaar wordt in de eigen buurt. “Ik woon toevallig zelf tussen twee straten waar een tuinstraat wordt aangelegd. Een positief project, gedragen door het bestuur, met duurzame doelstellingen. Maar op sociale media zie je daar veel negatieve reacties op, vaak met irrationele argumenten.”
Delphine pleit er voor om kritische stemmen niet te snel weg te zetten. “Laat ruimte voor weerstand, zonder mensen meteen in een hoek te duwen. Het is belangrijk om rustig te blijven, bij je kernboodschappen te blijven en duidelijk je argumenten en principes toe te lichten.”
Echte communicatie begint bij participatie
Volgens Delphine is er een veelgemaakte fout: communicatie pas inschakelen aan het einde van een project. “Het gebeurt nog te vaak dat er beslist is, alles is klaar, en dan komt iemand zeggen: ‘We gaan het nu nog eens communiceren.’ Maar dan is het eigenlijk te laat. Je moet vanaf de start communiceren en openstaan voor echte participatie. Niet alleen mensen laten komen kijken naar plannen en applaudisseren, maar ook effectief iets doen met hun feedback.”
Dat vraagt een nauwe samenwerking tussen inhoudelijke experts en communicatiemedewerkers. “Je ziet vaak dat een ambtenaar of milieuexpert goed weet wat hij inhoudelijk wil, maar niet altijd hoe hij dat moet brengen. Dan moet je als communicatieprofessional de vertaalslag maken: wie is de doelgroep, welke boodschap, welk kanaal past hierbij?”
Techniek vertalen naar leefwereld
Milieuprofessionals beschikken over veel kennis, maar die bereikt niet altijd de juiste doelgroep. “Gebruik gerust vakjargon onder collega’s, maar als je extern communiceert of naar mensen binnen je organisatie, dan moet je het vertalen naar hun leefwereld.”
Hoe? Door het heel concreet te maken. “Je kunt zeggen: ‘We ontharden zoveel vierkante meter.’ Maar wat betekent dat? Leg uit dat het in de zomer koeler zal zijn en het zorgt voor minder wateroverlast. Of maak het visueel: toon hoeveel bomen niet werden gekapt dankzij zonnepanelen, of in het geval van vleesconsumptie hoeveel liter water nodig is voor een biefstuk. Dat blijft hangen.”
Te technische communicatie is volgens haar een veelvoorkomende fout. “Die cijfers zijn belangrijk en moeten beschikbaar zijn, maar ze zijn vaak niet wat mensen onthouden. Wat ze wel onthouden: duidelijke beelden, concrete voordelen.”
Belangrijk daarbij is ook dat je de boodschap realistisch houdt. “Je hoeft niet te claimen dat één tuinstraat of één isolatieproject het klimaatprobleem oplost. Maar toon wel waarom het een waardevolle stap is.”
Van shamen naar versterken
Ook interne communicatie vraagt aandacht. “In veel organisaties is er één milieuprofessional die collega’s moet meekrijgen. Dan helpt het niet om mensen te wijzen op wat fout loopt. Focus liever op wie het goed doet. Laat zien wie al met de fiets komt, hoeveel afval al gesorteerd werd. Kleine overwinningen in de verf zetten, en mensen laten zien dat er al vooruitgang geboekt is: dat motiveert beter.”
Ze adviseert ook om als milieuprofessional niet altijd zelf het verhaal te brengen. “Laat collega’s mee vertellen, gebruik quotes, toon verhalen van binnenuit. Dan wordt het minder belerend en meer gedragen.”
Samenwerken vanaf het begin
Wil je als milieuprofessional echt het verschil maken met communicatie? “Betrek communicatiemedewerkers al van bij de start. Samen kan je dan nadenken over de timing, de boodschappen, de communicatiepijlers tijdens het project. Vaak wordt communicatie pas betrokken als er iets misloopt. Dan loop je achter de feiten aan.”
Een communicatieprofessional hoeft geen milieuspecialist te zijn, zegt ze. “Wat we nodig hebben, is een duidelijke briefing. Leg uit waar het project over gaat, wat belangrijk is, en geef heldere bronnen. Dan kunnen we zelf kijken wat er nodig is.”
AI en communicatie: een versterker, geen vervanger
Ook over artificiële intelligentie (AI) is Delphine realistisch. “AI is een enorme efficiëntiebooster. Zeker als je met een kleine communicatiedienst werkt, kan je zo meer output leveren. Maar alleen als je het combineert met expertise.”
Ze werkt zelf met aangepaste AI-omgevingen die afgestemd zijn op de tone-of-voice en kernboodschappen van een organisatie. “Maar ik geloof niet dat AI communicatieprofessionals kan vervangen. Zonder menselijke toets loopt het mis.”
Ze wijst ook op de ecologische impact van AI, maar ziet hoopvolle ontwikkelingen. “Er worden systemen ontwikkeld die met minder energie functioneren. Het kan dus wel degelijk anders.”
Communicatie is een volwaardige pijler
Wat wil Delphine milieuprofessionals vooral meegeven? “Dat communicatie een expertise is. En dat het geen check op het einde van je project is. Maak er een volwaardig onderdeel van. Werk samen met je communicatiedienst indien die er is, stel kritische vragen, maar respecteer hun advies.”
En bovenal: “Je hoeft zelf geen communicatie-expert te worden, maar wél beseffen hoe cruciaal communicatie is om je inhoudelijk werk over te brengen.”
